Budżet domowy, czyli finanse osobiste pod kontrolą

budżet domowy

Co to jest budżet domowy? Najprościej mówiąc to zestawienie wszystkich dochodów oraz wydatków gospodarstwa domowego. Budżety mają państwa, budżety tworzą firmy i  na takiej samej zasadzie budżet tworzy gospodarstwo domowe.

Najprostszą formą budżetu domowego będzie zwykłe spisanie wszystkich dochodów i wydatków w notesie, zeszycie, notebooku czy smartfonie. Po prostu, to co wpada do Twojej kieszeni wpisujesz po stronie dochodów, a to co z kieszeni wychodzi wpisujesz po stronie wydatków.

Taki banalny budżet domowy może być szczególnie przydatny w edukacji finansowej dzieci. Ze względu na swoją prostotę możesz uczyć dzieci finansów, właściwego gospodarowania pieniędzmi i rozsądnego ich wydawania już do najmłodszych lat. Może to być zwykła forma zabawy. Dzięki takiej zabawie z budżetem, polegającej na zapisywaniu wpływów (kieszonkowe, prezenty pieniężne, itd.) oraz wydatków, dzieci nabiorą dobrych nawyków na przyszłość. Młodzież również może w podobny sposób ‚bawić’ się finansami i uczyć zasad ekonomii.

Wszystkim tym, którzy chcą finansom osobistym poświęcać jak najmniej czasu, polecam właśnie taki uproszczony budżet domowy. Z pewnością lepszy taki niż żaden. Czego dowiemy się z niego? Dowiemy się, ile w sumie w skali miesiąca czy roku mamy wszystkich dochodów oraz sprawdzimy, ile mamy wszystkich wydatków.

Wadą takiego uproszczonego budżetu domowego jest to, że nie widzimy struktury dochodów, a przede wszystkim struktury wydatków. Nie wiemy np. ile kosztuje nas w sumie utrzymanie samochodu czy mieszkania. Dla tych wszystkich, którzy chcą opracować szczegółowo swój budżet domowy i dzięki temu mieć pod lepszą kontrolą swoje finanse osobiste, poniżej krok po kroku instrukcja jak to zrobić.

Jak sporządzić budżet domowy – finanse osobiste krok po kroku

1. Podejmij decyzję o tworzeniu budżetu domowego

To wydaje się oczywiste, ale nie wystarczy poczytać o budżecie domowym i finansach osobistych. Musisz zacząć działać, podjąć decyzję, że stworzysz budżet domowy i będziesz regularnie oraz skrupulatnie go prowadził. Zakładam, że czytasz ten tekst właśnie dlatego, że taką decyzję już podjąłeś. Gratulacje! Masz za sobą pierwszy, najtrudniejszy krok. Otwierasz właśnie drzwi do świata finansów osobistych, w którym to Ty kierujesz swoimi pieniędzmi, a nie one Tobą. Teraz do dzieła.

2. Sprawdź ile pieniędzy masz

Spisz  stan swoich rachunków bankowych, lokat, inwestycji w obligacje, akcje i inne instrumenty finansowe. Zanotuj jakie odsetki z tytułu posiadania tych środków otrzymujesz oraz sprawdź ile kosztuje Cię utrzymanie rachunków bankowych, konta maklerskiego, itp.

Spisz również wszystkie składniki swojego majątku: nieruchomości, samochody, sprzęty, dzieła sztuki, itd. Te dane przydadzą się również w wyliczeniu Twojej wartości netto oraz sprawdzeniu czy optymalnie wykorzystujesz swój kapitał.

3. Sprawdź ile zarabiasz

Osobom, które mają jedno główne źródło zarobków w postaci wynagrodzenia będzie to łatwo zrobić. Osoby, które mają nieregularne zarobki, ponieważ np. prowadzą biznesy o dużej sezonowości lub artystom, którzy bardzo często przez pewien okres czasu nie zarabiają wcale, a potem po ukończeniu książki czy rzeźby dostają spory zastrzyk gotówki, będzie trudniej to zrobić. W tym przypadku można wziąć średnią arytmetyczną dochodów z ostatnich 3, 6 czy nawet 12 miesięcy. Osoby wyjątkowo ostrożne mogą do wyliczenia zarobków przyjąć najmniejszy miesięczny zarobek z ostatnich 12 miesięcy.

budżet domowy

 

4.  Sprawdź ile masz długów 

Kolejny krok to sprawdzenie ile masz długów. Spisz wszystkie swoje zobowiązania wraz z ich wielkością oraz minimalną kwotą do spłaty każdego z nich co miesiąc. Chodzi o wszystkie kredyty i pożyczki jakie masz: kredyt hipoteczny, kredyt na samochód, pożyczka na zakup telewizora, leasing, zadłużenie na karcie kredytowej, itp. To ułatwi sporządzenie budżetu domowego i pomoże ustalić Twoją wartość netto.

5. Oblicz swoją wartość netto

Kiedy wyliczyłeś ile masz pieniędzy (punkt 2) i ile masz długów (punkt 4) możesz już łatwo wyliczyć swoją wartość netto, odejmując od tego co masz, to co jesteś winien bankom i innym instytucjom. To istotny moment, który potrafi niektórym osobom otworzyć oczy na kwestię finansów osobistych. Zwłaszcza jeśli okaże się, że Twoja wartość netto ma wartość ujemną. To oznacza, że masz więcej długów niż majątku i to jest mocny sygnał ostrzegawczy, żeby zabrać się za budżet domowy i wyjść „na plus”.

W Polsce bardzo dużo osób znajduje się w takiej sytuacji. Zwłaszcza młodzi ludzie, którzy na początku swojej kariery zawodowej wzięli kredyty we frankach szwajcarskich, kiedy CHF kosztował 2-2,50 PLN, a ceny nieruchomości były na szczytach. W momencie kiedy frank szwajcarski umocnił się do 3,00 PLN, potem do 3,50 PLN, a obecnie (początek 2016r.) oscyluje wokół 4,00 PLN, wartość długu drastycznie wzrosła. Dodatkowo ceny nieruchomości znajdują się często na poziomach znacząco niższych niż podczas boomu i stąd negatywna wartość netto.

6. Określ przeciętne miesięczne koszty utrzymania

To chyba najtrudniejsza część, ponieważ wymaga poświęcenia czasu na pisanie wszystkich miesięcznych wydatków. Wymaga skrupulatności i regularności. Musisz to robić w sposób zdyscyplinowany, ponieważ w przeciwnym wypadku cała praca pójdzie na marne.

Najlepiej ułożyć wszystkie miesięczne rachunki i paragony jeden na drugim, spisać je, do tego dołożyć wszystkie inne poniesione wydatki niepotwierdzone rachunkami i paragonami. Następnie podziel wszystkie wydatki na kategorie.

Podział wydatków na kategorie zależy od tego jak sam je ułożysz. Mogą być to kategorie bardziej ogólne, albo bardziej szczegółowe. Poniżej możesz pobrać dwa typy kalkulacji budżetu domowego: jedną z bardziej ogólnymi kategoriami, a drugą z kategoriami bardziej szczegółowymi. Oba podziały będą służyły Ci skutecznie, jeśli tylko będziesz rzetelnie prowadził ewidencję wydatków.

Budżet Domowy Ogólny – pobierz darmowy arkusz

Budżet Domowy Szczegółowy – pobierz darmowy arkusz

 

7. Wprowadź zgromadzone informacje do bazy danych budżetu domowego

Programów i arkuszy do prowadzenia budżetu domowego jest mnóstwo. Wybór należy do Ciebie i zależy od tego, jak chcesz prowadzić budżet domowy, jaki będzie poziom szczegółowości Twoich zapisów i jakie analizy na podstawie wpisanych danych będziesz chciał przeprowadzać.

Możesz skorzystać z powyższych darmowych arkuszy kalkulacyjnych w Excelu i ewentualnie odpowiednio je skorygować do swoich potrzeb oraz wymagań. Możesz też sam sobie stworzyć taki arkusz lub skorzystać z płatnych  narzędzi takich jak You Need A Budget (YNAB).

8. Spójrz na wynik końcowy budżetu domowego

Po wprowadzeniu wszystkich danych do arkusza kalkulacyjnego otrzymasz najważniejszą odpowiedź: czy wydajesz mniej niż zarabiasz i dobrze zarządzasz pieniędzmi, czy też może wydajesz więcej niż zarabiasz i musisz popracować nad swoim stylem życia ograniczając wydatki i/lub zwiększając dochody. 

9. Dokonaj niezbędnych korekt w budżecie domowym

Jeżeli wynik końcowy w budżecie domowym wskaże, że wydajesz więcej niż zarabiasz, to niezbędne będą zmiany, w celu co najmniej wyrównania poziomu dochodów z poziomem wydatków, a potem stworzenie długofalowego programu zwiększenia nadwyżki dochodów nad wydatkami i powiększania swojej wartości netto.

W tym celu sprawdź czy masz możliwości zwiększenia dochodów poprzez pracę dodatkową, nadgodziny, płatne zlecenia po pracy, itd. Sprawdź jakie wydatki możesz ograniczyć, a z jakich możesz zupełnie zrezygnować, bądź raz na zawsze, jak np. nałóg palenia, bądź choć czasowo, np. wyjścia do kręgielni lub jedzenie poza domem. Jeżeli czujesz, że powinieneś wdrożyć program naprawczy swoich finansów i spłacić skutecznie swoje długi, to możesz wykorzystać metodę kuli śnieżnej lub metodę stopy procentowej.

10. Dostosuj się do realiów otaczającego świata

W życiu zazwyczaj kłopoty finansowe pojawiają się w najmniej oczekiwanym momencie, np. kiedy trudno o pracę lub kiedy wszystko wokół drożeje, a nam trudno zarobić dodatkowe pieniądze.

Zawsze staraj się dostosować do sytuacji. Nic nie trwa wiecznie. Jeżeli zarabiasz mniej, musisz oszczędniej gospodarować pieniędzmi. Jeżeli zarabiasz dobrze, to pamiętaj, że mogą nadejść gorsze czasy i teraz kiedy dochody Ci na to pozwalają, przygotuj się i zabezpiecz finansowe nadwyżki jako bufor w razie przyszłych trudności.

 

budżet domowy

 

11. Złota reguła finansów osobistych – zawsze płać najpierw sobie 

O tej regule pisałem już przy okazji „automatyzacji finansów osobistych„. W zależności od wyniku końcowego rozliczenia budżetu domowego, w sytuacji kiedy masz nadwyżkę dochodów nad wydatkami, możesz choć część tej nadwyżki spożytkować na tworzenie oszczędności.

Np. otwierasz specjalny rachunek bankowy, na który co miesiąc przelewasz określoną kwotę pieniędzy i w arkuszu kalkulacyjnym budżetu domowego oznaczasz to jako wydatek. W ten sposób sam siebie nieco „oszukujesz” uznając, że oszczędzona kwota jest niezbędnym wydatkiem. Taki pozytywny nawyk przyniesie Ci wzrost oszczędności, które będziesz mógł wykorzystać na swoje przyszłe inwestycje, większe zakupy czy założenie własnej firmy.

12. Budżet domowy – sprawdzaj, monitoruj i bądź zdyscyplinowany

Postaraj się poświęcić około godziny czasu tygodniowo na budżet domowy. Ten czas będzie dobrze zainwestowany i pozwoli Ci uniknąć wielu problemów w przyszłości. Prowadź wszystkie zapisy regularnie i utrzymuj dyscyplinę w prowadzeniu budżetu domowego, a sam szybko zaczniesz zauważać pierwsze, pozytywne efekty takiego postępowania. Uwolnisz się od życia „od wypłaty do wypłaty” i zobaczysz jak kontrola oraz planowanie finansów osobistych pomagają w powiększania Twojej wartości netto.

Jeżeli nie prowadzisz jeszcze budżetu domowego, to podejmij dzisiaj decyzję żeby zacząć go prowadzić. Idąc krok po kroku poprzez opisane tutaj etapy uzyskasz wolność finansową i zbudujesz kapitał na lepszą przyszłość.

Proszę Cię o komentarz i pytania odnośnie budżetu domowego. Zachęcam też do wpisania się na mój newsletter. Pozdrawiam.

 

 

0 komentarzy… add one

Napisz komentarz

Wolność finansowa? Proszę zapisz się!

autoresponder system powered by FreshMail